Tegenover de harde realiteit van de Goelag stond een communistische droom van heropvoeding. Deze essayfilm verkent de kloof tussen werkelijkheid en propaganda via een omvangrijk beeldarchief. Fragmenten uit films van Dziga Vertov, Sergej Eisenstein, Vsevolod Poedovkin en Oleksandr Dovzjenko wisselen af met documentairemateriaal, animatiefilms en teruggevonden opnames van de aanleg van het Witte Zeekanaal, een megalomaan project van Stalin. Leggen die beelden een realiteit vast, of creëren ze die?
Die vraag wordt ook opgeroepen via tekstfragmenten die in beeld komen. Waaronder citaten van Maksim Gorki, die lange tijd het Stalinregime verdedigde in essays. De Goelag noemde hij een historisch experiment dat zou leiden tot de geboorte van een nieuwe mens. Zijn woorden botsen op die van Aleksander Solzjenitsyn, die de gruwelen van de strafkampen beschreef in De Goelag Archipel.
Deze lappendeken van beelden en teksten geeft een verontrustende, soms bijna surreële indruk van de Goelag, die eindigt bij het werk van de broers Strugatsky. Want als de realiteit door propaganda uit zijn ankers is geschud, kan alleen sciencefiction haar nog beschrijven.
Stills
