Tien jaar werkte de Braziliaanse filmmaker Ana Vaz aan Hanabi, haar experimentele documentaire over de impact van de kernramp in Fukushima in 2011. Een kernelement in Hanabi (‘vuurbloem’, het Japanse woord voor vuurwerk) vormt Dagboek van een radioactief brein van Yoko Hayasuke. In een voice-over citeert Vaz deze Japanse schrijver, die in de nasleep van de ramp in de tweede persoon schreef over haar ervaringen. De citaten worden vergezeld van hypnotiserende, soms abstracte beelden en gemixt met tekstberichten en getuigenissen van overlevenden die nog altijd in het gebied wonen en werken. Het stralende middelpunt vormt de ondergaande zon.
Het vervreemdende geluidsontwerp (inclusief ‘geigerteller’) en de monotone voice-over zorgen in combinatie met de bezwerende beelden voor een unheimisch gevoel, dat resoneert met de onzichtbare dreiging die nucleaire straling is. Want hoe deal je met iets dat je niet kunt zien en waarvan je niet precies weet hoe schadelijk het is? Wat betekent een gebeurtenis als deze voor Japan, voor de aarde, voor de mensheid? Hoe blijf je geestelijk gezond als je moet omgaan met zo'n ongrijpbaar gevaar?
Stills
